SOBESOS’TAN SINIFA:
TARİHSEL KANIT VE KÜLTÜREL MİRAS TEMELLİ BİR ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROJESİ
4. Saha Uygulaması Raporu
Proje Adı: Sobesos’tan Sınıfa: Tarihsel Kanıt ve Kültürel Miras Temelli Bir Öğretmen Eğitimi Projesi
Uygulama Yeri: Sobesos Antik Kenti, Nevşehir
Tarih: Bugün
Saat: 12.00 – 17.00
Konuşmacı / Yürütücü: Dr. Öğr. Üyesi M. Talha ÖZALP
Tema: Okul Dışı Öğrenme ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Bağlantısı
1. Uygulamanın Amacı
Projenin dördüncü saha uygulamasının amacı, öğretmen adaylarının Sobesos Antik Kenti’ni yalnızca tarihsel ve arkeolojik bir alan olarak değil, aynı zamanda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne uygun biçimde yapılandırılabilecek bir okul dışı öğrenme ortamı olarak değerlendirmelerini sağlamaktır. Bu kapsamda, öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme anlayışını derinleştirmeleri, TYMM’nin beceri, değer, öğrenme-öğretme yaşantıları ve öğrenme kanıtları boyutlarıyla saha temelli öğretim arasındaki ilişkiyi kavramaları hedeflenmiştir.
2. Gerçekleştirilen Faaliyetler
Uygulama günü öğretmen adayları Sobesos Antik Kenti’nde bir araya gelmiş ve günün içeriğine ilişkin kısa bir bilgilendirme yapılmıştır. Ardından proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi M. Talha ÖZALP tarafından “Okul Dışı Öğrenme ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlantısı” başlıklı bir saha konuşması gerçekleştirilmiştir.
Konuşmada okul dışı öğrenme kavramının ne olduğu, okul dışı öğrenme ortamlarının sosyal bilgiler ve tarih öğretimi açısından neden önemli olduğu, bir tarihî alanın gezi mekânı olmaktan çıkıp öğretim ortamına nasıl dönüştürülebileceği ve Sobesos’un bu bağlamda ne tür fırsatlar sunduğu üzerinde durulmuştur. Ayrıca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin bütüncül eğitim yaklaşımı, öğrenme-öğretme yaşantıları, beceri temelli yapı, öğrenme kanıtları ve okul dışı öğrenme deneyimlerine verdiği önem Sobesos örneği üzerinden açıklanmıştır. Böylece öğretmen adaylarının, antik kentlerin yalnızca içerik aktarılan alanlar değil; beceri, değer ve öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilebilecek öğretim ortamları olduğu yönünde farkındalık geliştirmeleri amaçlanmıştır.
Konuşmanın ardından öğretmen adaylarıyla saha temelli kısa bir ısınma etkinliği gerçekleştirilmiştir. Bu bölümde öğrenciler, Sobesos’taki somut unsurları gözlemleyerek bunlardan hareketle öğretimsel çıkarımlar yapmaya yönlendirilmiştir. Sonrasında öğretmen adayları grup çalışmasına ayrılarak Sobesos’tan hareketle TYMM’ye uygun etkinlik / ders tasarımı geliştirmiştir. Gruplar; hedef sınıf düzeyi, konu-tema, kullanılacak Sobesos unsuru, geliştirilmek istenen beceriler, öğrenciye yöneltilecek sorular ve beklenen ürünler üzerinden kısa öğretim tasarımları hazırlamıştır.
Uygulamanın devamında grup sunumları gerçekleştirilmiş; her grup hazırladığı öğretim tasarımını diğer katılımcılarla paylaşmıştır. Sunumlarda özellikle Sobesos’un tarihsel kanıt, yerel tarih, kültürel miras ve okul dışı öğrenme bağlamlarında nasıl kullanılabileceği üzerinde durulmuştur. Günün sonunda öğretmen adaylarından bireysel yansıtma yazıları alınmış, ayrıca haftalık dijital ürün görevi kapsamında Sobesos’un bir öğrenme alanı olarak nasıl kurgulanabileceğine ilişkin kısa içerik fikirleri geliştirmeleri istenmiştir.
3. Gözlemler ve İlk İzlenimler
Dördüncü saha uygulaması planlanan içerikle uyumlu biçimde verimli ve başarılı şekilde tamamlanmıştır. Öğretmen adaylarının özellikle okul dışı öğrenme ile TYMM arasındaki ilişkiyi sahada kurma konusunda yüksek düzeyde ilgi ve dikkat gösterdikleri gözlenmiştir. Daha önceki haftalarda Sobesos’u arkeoloji, yerel tarih ve kültürel miras bağlamında tanımaya başlayan öğretmen adaylarının, bu hafta itibarıyla alanı daha açık biçimde öğretimsel tasarım nesnesi olarak görmeye başladıkları değerlendirilmiştir.
Grup çalışmalarında öğretmen adaylarının, Sobesos’taki belirli yapı ve mekân unsurlarını öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirmeye çalıştıkları; tarihsel kanıt, gözlem, yorumlama, yerel tarih ve kültürel miras farkındalığı gibi boyutları etkinlik tasarımlarına yansıttıkları görülmüştür. Bu durum, projenin amaçlarından biri olan saha temelli öğretim deneyimini mesleki düşünme ve tasarım becerisine dönüştürme yönünde önemli bir gelişme olduğunu göstermektedir.
Ayrıca öğretmen adaylarının, bir okul dışı öğrenme etkinliğini yalnızca alan ziyareti olarak değil; hedef, süreç, soru, ürün ve değerlendirme boyutlarıyla planlanması gereken bir öğretim süreci olarak görmeye başladıkları gözlenmiştir. Bu bakımdan uygulama, öğretmen adaylarının ileride kendi öğrencileriyle benzer saha etkinlikleri planlayabilmeleri açısından işlevsel bir deneyim sunmuştur.
4. Eğitimsel Katkı
Dördüncü saha uygulaması, öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme kavramını daha derinlikli biçimde kavramalarına, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile saha temelli öğrenme arasında ilişki kurmalarına, Sobesos’u TYMM’ye uygun öğretim etkinlikleri için kullanılabilir bir öğrenme alanı olarak görmelerine, öğrenme çıktısı, beceri, değer, soru ve ürün arasındaki ilişkiyi fark etmelerine ve tarihî ve kültürel alanları öğretim tasarımına dönüştürme konusunda düşünce geliştirmelerine önemli katkı sağladığı değerlendirilmektedir.
Bu yönüyle uygulama, yalnızca bilgi verici bir saha etkinliği değil; öğretmen adaylarının öğretim tasarımı yapma, öğrenme yaşantısı kurgulama ve alanı öğretimsel olarak yorumlama becerilerini destekleyen bir mesleki gelişim aşaması olmuştur.
5. Sonuç
Projenin dördüncü günü başarıyla tamamlanmıştır. Dr. Öğr. Üyesi M. Talha ÖZALP tarafından gerçekleştirilen “Okul Dışı Öğrenme ve TYMM Bağlantısı” başlıklı konuşma, öğretmen adaylarının Sobesos Antik Kenti’ni Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bağlamında yeniden düşünmelerine imkân sağlamıştır. Konuşma sonrasında yürütülen saha etkinlikleri ve grup tasarımları, öğretmen adaylarının antik kentleri öğretim ortamına dönüştürme konusunda düşünsel ve uygulamalı düzeyde gelişim gösterdiklerini ortaya koymuştur.
Bu uygulama, projenin önceki aşamalarında kazanılan tarihsel, arkeolojik ve yerel tarih farkındalığını, öğretimsel planlama boyutuna taşıması bakımından özel bir önem taşımaktadır. Böylece Sobesos, öğretmen adayları açısından yalnızca tarihî bir alan değil; beceri, değer, kanıt ve öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilebilen canlı bir öğretim laboratuvarı olarak daha görünür hâle gelmiştir.
